Photo by Anwar Ghoubari

Θα λαμβάνουν υποστήριξη οι ασυνόδευτοι ανήλικοι μετά τα 18;

Τα τελευταία χρόνια, και συγκεκριμένα στο τέλος του 2019 και στις αρχές του 2020, στην Ελλάδα σημειώθηκε το υψηλότερο ποσοστό ροών ασυνόδευτων ανηλίκων, με αποτέλεσμα εκείνη την εποχή να ζουν στη χώρα περισσότεροι από 5000 ασυνόδευτοι ανήλικοι. Σχεδόν 2 χρόνια μετά, αυτός ο αριθμός έχει μειωθεί και αυτή τη στιγμή οι ασυνόδευτοι ανήλικοι που ζουν στην Ελλάδα ανέρχονται περίπου στους λίγο περισσότερους από 2000.

Στην Ελλάδα η πλειονότητα των ασυνόδευτων ανηλίκων ζει σε ξενώνες. Εκεί λαμβάνουν νομική και ψυχολογική υποστήριξη, ενώ έχουν κοινωνικούς λειτουργούς και εκπαιδευτικούς. Παρόλα αυτά, μερικές φορές υπάρχει έλλειψη σε βασικά αγαθά, όπως προϊόντα υγιεινής και ρουχισμού, αλλά υπάρχουν και θέματα θέρμανσης, καθώς δεν έχουν ζέστη τον χειμώνα και δροσιά το καλοκαίρι.

Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι συνήθως βρίσκονται σε διαδικασία αναμονής για χορήγηση ασύλου και οικογενειακή επανένωση ή για να φύγουν για κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Η μόνη επιλογή που έχουν είναι απλά να περιμένουν, ακόμα κι αν αυτό πάρει πολύ καιρό. Αλλά αυτοί οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, που αναμένουν να μεταφερθούν ή να ταξιδέψουν, μπορεί να κλείσουν τα 18 κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας.

Το να κλείνεις τα 18 για έναν πρόσφυγα ή αιτούντα άσυλο εδώ στην Ελλάδα δεν σημαίνει απλά ότι γίνεται ανεξάρτητος. Έρχεται με πολλές ευθύνες οι οποίες, αν δεν γνωρίζεις τη γλώσσα και χωρίς να είσαι καλά ενταγμένος στην τοπική κοινωνία, το κάνουν όλο πολύ δύσκολο – ειδικά για έναν ασυνόδευτο ανήλικο, για τον οποίο η νομική και ψυχολογική υποστήριξη θα σταματήσει απότομα, θα πρέπει να επιβιώσει μόνος του, να βρει δουλειά και τις περισσότερες φορές μια στέγη πάνω από το κεφάλι του.

Υπάρχουν δύο βασικοί δρόμοι για κοινωνική ένταξη: Πρώτον, το πρόγραμμα ESTIA για τη στέγαση των αιτούντων άσυλο και δεύτερον, το πρόγραμμα HELIOS για αναγνωρισμένους πρόσφυγες, οι οποίοι λαμβάνουν διεθνή προστασία. Το πρόγραμμα HELIOS προσφέρει επιδότηση ενοικίου περίπου μετά από 1-2 μήνες από την εγγραφή σου, η οποία προϋποθέτει να διαθέτεις συμβόλαιο που δείχνει ότι νοικιάζεις ένα διαμέρισμα. Αυτό το πρόγραμμα προσφέρει επίσης εκπαιδευτική υποστήριξη και εργασιακή συμβουλευτική, μέχρι να αποφασίσεις τι θα κάνεις.

Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι που κλείνουν τα 18 θα πρέπει να διαχειριστούν πολλά θέματα σαν κι αυτά μόνοι τους. Είναι απαραίτητο, έστω για κάποια χρόνια, να λαμβάνουν υποστήριξη, κυρίως νομική και ιατροφαρμακευτική. Δεν είναι ότι τη μία μέρα γίνεσαι 18 και ξαφνικά είσαι ενήλικος και δεν χρειάζεσαι καμία βοήθεια. Ακόμα και ως ενήλικος θα χρειαζόσουν αυτού του είδους την υποστήριξη. Αυτό που λέω είναι ότι η ζωή είναι περίπλοκη και το να είσαι ένας νέος ενήλικας που προσπαθεί να ζήσει ανεξάρτητος σε μία άλλη χώρα είναι ακόμα πιο περίπλοκο. Γι’ αυτό λοιπόν, ας τους βοηθήσουμε να βιώσουν μία φυσιολογική ενηλικίωση!

Νεντά Γιακούμπι