The Mayor of Tilos

Τήλος, ένα νησί όπου οι πρόσφυγες αντιμετωπίζονται ως ευκαιρία

Η Τήλος είναι ένα μικρό νησί στο ανατολικό Αιγαίο, στην Ελλάδα. Ανήκει στα Δωδεκάνησα και βρίσκεται ανάμεσα στην Κω και τη Ρόδο. Αυτό το μικρό νησί τράβηξε την προσοχή πολλών ανθρώπων, κέρδισε το Ευρωπαϊκό Βραβείο Βιώσιμης Ενέργειας το 2017 με το σταθμό βιομηχανικών μπαταριών για αποθήκευση της παραγόμενης ενέργειας και το έξυπνο ενεργειακό δίκτυο και θεωρείται το πιο φιλικό, ήρεμο και περιβαλλοντικά φιλικό νησί της Ευρώπης. Γιατί και πώς;

Ο σημερινός πληθυσμός της Τήλου είναι 780 κάτοικοι. Σε τόσο μικρές κοινωνίες οι άνθρωποι γνωρίζονται μεταξύ τους. Μικρές και δυνατές κοινότητες δημιουργούνται με κοινωνικές προσφορές, εκπαίδευση, βασικές παροχές, σωστή διοίκηση, οικονομία και ασφάλεια. Μπορεί να αναρωτηθείτε: Πόσο ανοιχτή μπορεί να είναι μια τέτοια κοινωνία σε διαφορετικούς ανθρώπους, όπως πρόσφυγες, ανάμεσά τους οικογένειες με μικρά παιδιά; Η απάντηση θα σας εκπλήξει.

Αποφάσισα να μιλήσω με την ψυχή αυτής της κοινότητας, τη Δήμαρχο Τήλου, κυρία Μαρία Καμμά-Αλιφέρη.

Τι σας αρέσει περισσότερο στην Τήλο και πώς είναι να είναι κανείς δήμαρχος;

Λατρεύω το νησί μου! Το γνωρίζουν περισσότερο οι επισκέπτες που έρχονται το καλοκαίρι, όμως νομίζω ότι η βαθιά ομορφιά της Τήλου είναι το χειμώνα και την άνοιξη, που η φύση οργιάζει. Νομίζω λοιπόν ότι αυτό που λατρεύω στο νησί μου είναι το φυσικό περιβάλλον του.

Γενικότερα δεν είναι εύκολο να είσαι δήμαρχος. Είναι ένας πολύ σκληρός και δύσκολος χώρος, ιδιαίτερα για μια γυναίκα. Έχεις να αντιμετωπίσεις από απλά θέματα καθημερινότητας, έως και πάρα πολύ δύσκολα θέματα, κοινωνικά και παγκόσμια, όπως αυτό που αντιμετωπίσαμε εδώ με το προσφυγικό.

Τι έκανε την κοινότητα της Τήλου να αποφασίσει να στηρίξει τους πρόσφυγες;

Η κοινωνία της Τήλου πιστεύει στον άνθρωπο, στις αξίες του. Αυτό ήταν κάτι αυθόρμητο, βγήκε σαν φυσιολογική η αντίδραση του κόσμου και του δήμου να προσφέρει ένα χέρι βοηθείας για τους πρόσφυγες. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Τήλου ήταν το πρώτο -νομίζω σε όλη την Ευρώπη- που ομόφωνα αποφάσισε να δεχτεί και να φιλοξενήσει πρόσφυγες στην κοινότητα του.

Πήραμε μια απόφαση που έλεγε ότι το προσφυγικό δεν είναι πάντα πρόβλημα, αλλά ίσως είναι μια ευκαιρία για την ανάπτυξη κάποιων κοινωνιών όπως η δική μας, οπότε το είδαμε σαν ευκαιρία να κρατήσουμε κάποιες οικογένειες στο νησί και να ζήσουν εδώ αρμονικά μαζί μας. Προσπαθούμε να δώσουμε στους πρόσφυγες -οι οποίοι αναγκάστηκαν με πολύ βίαιο τρόπο, χωρίς να θέλουν, να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και τη χώρα τους- μια δεύτερη ευκαιρία να εγκατασταθούν σε ένα ήρεμο περιβάλλον, σε ένα όμορφο νησί και να αρχίσουν τη ζωή τους ξανά από την αρχή. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι πραγματική ένταξη των προσφύγων, όχι βλέποντας τους ως κάτι διαφορετικό από εμάς. Γι’αυτό το λόγο ανοίξαμε και τα σχολεία μας, αλλά και εξωσχολικές δραστηριότητες στα παιδιά πρόσφυγες. Σε ό,τι κάνουν τα δικά μας παιδιά συμμετέχουν και τα παιδιά των προσφύγων. Δεν τα διαχωρίζουμε.

Painting by Mahbube Ebrahimi

Πόσοι πρόσφυγες ζουν τώρα στην Τήλο;

Αυτή τη στιγμή έχουμε έξι οικογένειες. Έχουμε κυρίως μονογονεϊκές οικογένειες και αρκετά μωρά. Το έχω βάλει ως στόχο και έχω ενημερώσει και τους συνεργάτες μου, μέσα σε αυτό το έτος έστω μία οικογένεια να παραμείνει στο νησί και να εργαστεί κοντά μας.

Αν είχατε μία ευκαιρία να αλλάξετε σε μία νύχτα κάτι σχετικά με τη ζωή των προσφύγων, τι θα ήταν αυτό;

Θα έδινα αύριο κιόλας άσυλο στις οικογένειες που έχουμε τώρα εδώ και θα τις έπειθα να μείνουν στο νησί. Γιατί πραγματικά θέλουν να μείνουν στην Τήλο και να δουλέψουν εδώ.

Έχετε κάποιο μήνυμα για τους ανθρώπους και τους δημάρχους που αντιτίθενται στην παρουσία προσφύγων στις πόλεις τους;

Δεν ξέρω αν γνωρίζετε τι έχω περάσει προκειμένου να φτάσω εδώ. Πέρασα πολύ δύσκολες καταστάσεις και υπέστη φοβερό bullying για τη στάση μου υπέρ των προσφύγων. Δεν ήταν εύκολο και ειδικά για μια γυναίκα δήμαρχο – δεν είμαστε και πολλές. Όταν ήμουν σχεδόν η μόνη φωνή που έβγαινα μπροστά και έλεγα ότι πρέπει να στηρίξουμε αυτούς τους ανθρώπους, δέχτηκα σεξιστικά σχόλια, ειρωνικά. Μου έλεγαν για κοροϊδία, αλλά εμένα μου άρεσε, “Μητέρα Τερέζα των προσφύγων”. Η Τήλος έχει κερδίσει από το προσφυγικό, δεν έχει χάσει, και πιστεύω ότι και άλλες κοινότητες μπορούν να ωφεληθούν από τη συνύπαρξη με τους πρόσφυγες.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησής μας παρατήρησα πως στο γραφείο της είχε μια φωτογραφία της ηθοποιού και πολιτικού Μελίνας Μερκούρη. Πραγματικά εντυπωσιάστηκα και εμπνεύστηκα από τη Δήμαρχο της Τήλου, κα. Μαρία Καμμά-Αλιφέρη. Ένιωσα περήφανος που είδα μία τόσο δυναμική γυναίκα σε αυτή τη θέση. Είναι έμπνευση για όλους και μία πραγματική φεμινίστρια.

Μορτεζά Ραχιμί